Saadet Partisi Samsun Milletvekili Mehmet Karaman, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda Gençlik ve Spor Bakanlığının 2027 yılı bütçesi üzerine yaptığı konuşmada, bağımlılıkla mücadele programına ayrılan kaynağın bakanlık bütçesinin binde 2'sinin bile altında kalmasını eleştirerek, "Gençlerimizi tehdit eden bağımlılık türlerinin çeşitlendiği bir dönemde, önleyici çalışmaların kapsamı, niteliği ve bütçesi çok daha güçlü olmalıdır." dedi.
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda, Gençlik ve Spor Bakanlığının 2027 yılı bütçesinin görüşmelerine devam ediliyor.
Komisyonda söz alan Saadet Partisi Samsun Milletvekili Mehmet Karaman, 2027 yılı bütçesini görüşürken asıl gayenin gençlere nasıl daha iyi bir gelecek sunulacağı olması gerektiğini belirtti. Gençlerin inancı, ahlakı, ilmi, çalışkanlığı ve idealleriyle ülkesine yön verecek gelecek olarak görülmesi gerektiğini ifade eden Karaman, Bakanlığa ayrılan yaklaşık 400 milyar liralık bütçenin 2026 yılı başlangıç ödeneğine göre nominal yüzde 33 artış anlamına geldiğini ancak bütçenin yüzde 80'inin (319,8 milyar lira) yükseköğretim programına ayrıldığını hatırlattı.
Yükseköğretim hizmetleri, burslar ve yurtların önemine değinen Karaman, bütçenin büyüklüğü kadar gençlerin hayatında neyi değiştirdiğinin önemli olduğunu vurguladı.
"Çocuklarımızı doğduğu topraklarda doyuramazsak güçlü bir gelecek bekleyemeyiz"
Gençlerin karşı karşıya olduğu en önemli sorunlardan birinin eğitim ve istihdam arasındaki kopukluk olduğunu dile getiren Karaman, TÜİK'in "İstatistiklerle Gençlik 2025" verilerine göre 15-24 yaş grubunda ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin oranının yüzde 23,3 olduğunu, bunun 3 milyon gencin eğitim ve çalışma hayatında yer alamadığını gösterdiğini söyledi.
2026 yılında geniş tanımlı genç işsizlik oranının yüzde 38,3'e ulaştığını kaydeden Karaman, Ankara Sanayi Odası üyelerinin yüzde 48'inin en büyük sorununun nitelikli eleman bulamamak olduğunu belirttiğini aktardı. Üniversite mezunlarının yurt dışına göç oranının yüzde 1,6'dan yüzde 2,2'ye yükseldiğine dikkati çeken Karaman, şöyle konuştu:
"Bir tarafta eğitim ve istihdam dışında kalan milyonlarca gencimiz, diğer tarafta yetişmiş insan kaynağımızın yurt dışına yönelmesi... Hepimiz çok iyi farkındayız ki gençlerimize yalnızca diploma vermek yetmez; onlara kendi topraklarında, adil bir ücretle, alın terinin karşılığını alarak yaşayabilecekleri bir üretim ekonomisi sunmak zorundayız. Çocuklarımızı doğduğu topraklarda doyuramazsak onlardan güçlü bir gelecek bekleyemeyiz."
Bağımlılıkla mücadele bütçesi ve "Ahlak ve Maneviyat Seferberliği" çağrısı
Küresel dijital mecralar ve marjinal akımlar vasıtasıyla gençlerin ahlaki yozlaşma ve kültürel sömürgecilik tehdidi altında olduğunu savunan Karaman, ahlaki değerleri aşındıran, aile kurumunu hedef alan ve nesli kimliksizleştiren projeler karşısında caydırıcı ve milli şuur aşılayıcı somut adımlar atılması gerektiğini vurguladı. Karaman, ahlaki değerleri önceleyen gençlik derneklerinin doğrudan teşvik edilmesini ve gençlerin manevi değerler üzere yetişebileceği güvenli alanların devlet eliyle desteklenmesini istedi.
Gençleri tehdit eden bağımlılık sorununa ilişkin verileri paylaşan Karaman, Yeşilay'ın Türkiye Kumar Raporu'na göre kumar oynayanların yaklaşık yüzde 71'inin kumara 15-24 yaşları arasında başladığını, YEDAM'a kumar nedeniyle yapılan başvuruların 2022'de 3 bin 6 iken 2025'te 5 bin 748'e yükseldiğini aktardı. Karaman, 2025 yılında madde bağlantılı ölümlerin yüzde 30,5'inin 30 yaşın altındaki bireylerde gerçekleştiğini, TÜİK'in 2024 araştırmasına göre ise 6-15 yaş grubundaki çocukların yüzde 91,3'ünün internet, yüzde 66,1'inin sosyal medya kullandığını ve yüzde 74'ünün dijital oyun oynadığını ifade etti.
2027 bütçesinde Bağımlılıkla Mücadele Programı'na yalnızca 73,1 milyon lira ayrıldığını bildiren Karaman, "Bu tutar, Bakanlık bütçesinin binde 2'si bile değildir. Gençlerimizi tehdit eden bağımlılık türlerinin çeşitlendiği bir dönemde, önleyici çalışmaların kapsamı, niteliği ve bütçesi çok daha güçlü olmalıdır." değerlendirmesinde bulundu.
Adliye koridorlarında ve cezaevi koğuşlarında harcanan gençlere de dikkati çeken Karaman, cezaevlerini çoğaltmak yerine çocukları sokaklara mahkum eden nedenlerin ortadan kaldırılması gerektiğini söyledi. Çocuklara cezaları artıran kanuni düzenlemeleri eleştiren Karaman, devletin temel görevinin önlemek, korumak ve kollamak olduğunu belirterek, toplum ve devlet olarak acilen bir "Ahlak ve Maneviyat Seferberliği" başlatılması çağrısında bulundu.
"Kredilerin burs olarak verilmesini ve yurt güvenliğinin sağlanmasını talep ediyoruz"
Öğrencilerin barınma ve geçim sorunlarına değinen Karaman, KYK yurtlarının yatak kapasitesinin 1 milyonu aşmasının önemli bir hizmet olduğunu ancak örgün öğretimdeki yaklaşık 3,6 milyon ön lisans ve lisans öğrencisi dikkate alındığında kapasite yeterliliğinin yalnızca toplam yatak sayısıyla değerlendirilemeyeceğini kaydetti.
Özel yurtlarda aylık ücretlerin 20 bin liradan başlayıp 80 bin liraya kadar çıkabildiği bir ortamda, aylık 4 bin liralık burs veya kredi desteğinin öğrencilerin ihtiyaçlarını karşılamaya yetmediğini vurgulayan Karaman, Sayıştay raporlarında kredi geri ödemelerinin temin edilmediğine değinildiğini hatırlatarak, kredilerin öğrencilere burs olarak verilmesi ve miktarlarının artırılması konusunda verecekleri önergenin desteklenmesini talep etti. Karaman ayrıca yurt güvenliğine dikkati çekerek, gençlere yalnızca bir yatak değil, güvenli, sağlıklı ve insanca yaşayabilecekleri ortamlar sunulması gerektiğini ifade etti.
Sayıştay bulguları ve spor kulüplerinin denetimi
Bütçenin etkin ve şeffaf kullanılmasının önemine işaret eden Karaman, Sayıştay raporlarında mükerrer ödemeler, yoklama ve puantaj kontrollerindeki eksiklikler, yurt kamulaştırmalarındaki usul sorunları ve spor kulüplerinin denetimindeki yetersizliklerin ortaya konulduğunu belirtti. Karaman, 3 bin 708 spor kulübünün süresinde mali beyanname vermediğinin, 8 bin 683 kulübün ise genel kurulunu süresinde yapmadığının veya bildirmediğinin tespit edildiğini aktardı.
"Gençler evlilikle ilgili hayal dahi kuramıyor"
Düşen doğurganlık oranları ve yaşlanan nüfus tartışmalarına da değinen Karaman, evliliğe ve aile olmaya giden yolların üniversite yıllarında inşa edildiğini ancak ülkedeki ağır ekonomik tablo ve derin güven krizi nedeniyle gençlerin evlilikle ilgili hayal dahi kuramadığını söyledi. Karaman, gençlerin yarınına, aldığı eğitime ve alacağı maaşa güvenemediğini kaydetti.
BESYO mezunlarının atama bekleyişi ve cevapsız kalan soru önergeleri
Beden eğitimi ve spor bilimi mezunlarının yaşadığı mağduriyete dikkati çeken Karaman, bu alandan mezun gençlerin uzun bir süredir spor uzmanı ve antrenör olarak işe alınmayı beklediğini vurgulayarak atama talebini dile getirdi. Karaman ayrıca, TBMM'de 2026 yılında Bakanlığa sorulan 237 sorudan sadece 3 tanesine cevap verilmesini eleştirdi.
Milletin asıl gücünün imanlı ve inançlı evlatları olduğunu vurgulayan Karaman, "Gençliğini kaybeden bir millet, geleceğini kaybeder. Gençliğine inanan ve yatırım yapan bir millet ise yarınlarına sahip çıkar." ifadelerini kullanarak konuşmasını tamamladı.
