Çarşamba Tarihine Işık Tutacak

Çarşamba Belediyesi, Çarşamba’nın tarihine ışık tutacak ‘Çarşamba Nüfus Defteri 1834-1845’ kitabını yayımladı.

SAMSUN 25.03.2023, 14:42 H. Eren
Çarşamba Tarihine Işık Tutacak

Çarşamba Belediyesi, Çarşamba’nın tarihine ışık tutacak ‘Çarşamba Nüfus Defteri 1834-1845’ kitabını yayımladı. Çarşambalı yazarlar Safa Temiz ve Hasan Topuz’un araştırmalarında oluşan, Osmanlıca kaynakların yer aldığı eser, tarihi niteliği ile büyük önem taşıyor.

Çarşamba Belediyesi, Çarşamba’nın tarihi ve kültürel ögelerini gün yüzüne çıkarmaya devam ediyor.

Çarşamba Belediyesi ilk defa günümüz harflerine aktarılarak yayımlanan “Çarşamba Nüfus Defteri 1 (1834-1845)” ile Çarşamba ilçesi ve Samsun bölgesinin nüfus yoğunluğunu, bölgenin etnik yapısını, kültürel varlığını Osmanlı Salname geleneğine ve salnamelerdeki bilgilere bağlı kalarak tek eserde toplayarak bölge insanına ve tarihe kaynak olarak bırakmayı amaçlıyor.

Kitabı edinen tarih meraklıları, okurlar; Çarşamba Belediyesi tarafından yayımlanan eserin üzerinde bulunan barkodu, telefonları ile tarayarak kitabın yazarları Safa Temiz ve Hasan Topuz’un kitaba dair bilgileri aktardığı videoya ulaşabilirler. Videoda, kitabın kullanım rehberi ve içeriğine dair bilgiler yer alıyor.

Önemli bir tarihî kaynak olarak yerini alacak”

Çarşamba Belediye Başkanı Halit Doğan, yayımladıkları “Çarşamba Nüfus Defteri 1 (1834-1845)” ile tarih, doğa ve kültür kenti Çarşamba’nın geçmişine ışık tutan, tarihi bir kaynağı hayata geçirdiklerini belirtti.

Belediye Başkanı Halit Doğan, “ Karadeniz bağlantı yolu üzerinde bulunan, Yeşilırmak’ın iki yakaya ayırdığı doğa harikası Çarşamba’mız; kültürel birikime, tarihi zenginliklere, doğal güzelliklere, kara yoluna, havalimanına ve üniversiteye sahip olmasıyla bir cazibe merkezidir. Sanat, edebiyat, bilim, siyaset ve bürokrasi alanında önemli insanları yetiştirmiş, kendine has özellikleriyle tarih sayfasında yerini almış, kurulduktan bugüne her daim adından söz ettirmeyi başarmıştır. Osmanlı Nüfus Defterleri ve Salnamelerin gün yüzüne çıkartılması, günümüz alfabesine aktarılması, kendi atalarımızın izini sürmemiz açısından çok kıymetlidir. Değerli hocalarımız Safa Temiz ve Hasan Topuz’un araştırmalarından oluşan, belediyemiz yayınlarından çıkartmış olduğumuz bu eser, uzun uğraşlar ve emekler sonucunda ortaya çıkarılmıştır. Bu eser, Çarşamba’mız için önemli tarihî kaynak olarak yerini alacaktır” ifadelerini kullandı.

Çarşamba’nın nüfusunu araştırmak için Osmanlıca öğrendiler

Çarşamba Nüfus Defteri-1 kitabının yazarlarından Avukat Safa Temiz, Çarşamba’nın geçmişine ışık tutmak için Osmanlıca öğrendiklerini dile getirdi.

Kitap hakkında bilgiler veren Safa Temiz, “Ben avukat, öğretmen Sefa Temiz. Çarşamba yerel tarih araştırmacısıyım. Soy kütüğü araştırmasına merak sardık Hasan topuz Ağabeyim ile birlikte ve  2011 yılında araştırmaya başladık. Ve atalarımıza, soyumuza, yedi- sekiz göbek ötemize nasıl ulaşırız merakı da bizi Osmanlıca öğrenmeye itti. 1 yılı aşkın bir süre Osmanlıca öğrenme çalışmaları yaptıktan sonra Başbakanlık Osmanlı Arşivlerinden aldığımız kayıtları, bugünkü Latin harflerine çevirme çalışmasına başladık. Yaklaşık 1 yılı aşkın bir zamanda da o çevirileri yaptık. 2012 yılında çevirilerimiz bitti. 2013 yılında da internette Çarşamba Nüfus Defteri diye bunu yayınladık. Bugüne kadar basılma imkanı olmamıştı. Belediye Başkanımız Halit Doğan Beyefendi’nin destekleri ile kitabımız ‘Çarşamba Nüfus Defteri-1’, sadece Çarşamba’daki müslüman nüfusu içerin 1’inci cildini yayımlamış bulunuyoruz” şeklinde konuştu.

“Nüfus defteri demek; Çarşamba’nın kimlik kartı demek”

Nüfus Defteri’nin Çarşamba’nın kimliği olduğunu dile getiren kitabın yazarlarından emekli ilkokul öğretmeni Hasan Topuz; “Yıllarca Anadolu’nun birçok yerinde öğretmenlik yaptım. Çarşamba doğumluyum, dedelerim Çarşambalı. Okullarda öğrencilerimi yetiştirirken, tarihten bahsederken önce kendi çevremi anlatmak gerektiğini anladım. Yıllar önce ilçemin tarihi ile ilgili araştırma yapmak istedim fakat buna emekli olduktan sonra fırsat bulabildim. Emekli olduktan sonra Çarşamba tarihi ile ilgili araştırma yapmaya başladım. Birçok tarih kitabı okudum. Bu incelemeleri yaptık sonra baktık ki Çarşamba’nın nüfusu ile ilgili 1920’de Hükümet  Konağı yanmış ve Çarşamba nüfus kayıtları ortadan kalkmış. Nasıl yapalım da bu kayıtlara ulaşalım derken. Bir hocamız bize İstanbul’daki Osmanlı Başbakanlık arşivlerinde kayıtlar olabilir dedi. İstanbul’da kayıtları inceledik, elimize 1834 ilk nüfus sayımı ile ilgili kayıtlar çıktı. Fakat Osmanlıca bilmiyorduk. Arkadaşım avukat Safa Temiz ile birlikte bu kayıtları incelemek için tam 1 buçuk sene Osmanlıca öğrenmeye çalıştık. Ve sonrasında kayıtları inceledik. 2 sene boyunca, 1912 yılına kadar olan Çarşamba nüfus defterlerini inceledik. Çarşamba’dan Tekkeköy, Terme, Ayvacık, Salıpazarı bu çevrenin nüfuslarına ulaştık. Tek tek bütün köyleri inceledik ve Türkçe’ye çevirdik. Gördük ki Çarşamba’nın nüfusu 1834 tarihine kadar, şehrin içi Rumlardan meydana gelmiş. Daha sonra köylerinin büyük kısmı Türkçe adlardan oluşmuş. Bunlar ya beylerinin ya da geldikleri yerlerin adlarını almışlardır. Şu anda Çarşamba Nüfus defteri adlı kitabımıza, Çarşamba Belediye Başkanı Sayın Halit Doğan yakın ilgi gösterdi ve yayınlattı. Bu bizim için çok önemliydi. Çarşamba’nın ‘Nüfus Defteri’ demek; Çarşamba’nın kimlik kartı demek. Çünkü geçmişlerimiz artık biliyoruz” diye konuştu.

Kaynak: Haber Merkezi
Yorumlar (0)
banner1060
17
az bulutlu
Namaz Vakti 19 Haziran 2024
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 38 102
2. Fenerbahçe 38 99
3. Trabzonspor 38 67
4. Başakşehir 38 61
5. Kasımpasa 38 56
6. Beşiktaş 38 56
7. Sivasspor 38 54
8. Alanyaspor 38 52
9. Rizespor 38 50
10. Antalyaspor 38 49
11. Gaziantep FK 38 44
12. A.Demirspor 38 44
13. Samsunspor 38 43
14. Kayserispor 38 42
15. Hatayspor 38 41
16. Konyaspor 38 41
17. Ankaragücü 38 40
18. Karagümrük 38 40
19. Pendikspor 38 37
20. İstanbulspor 38 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 34 75
2. Göztepe 34 70
3. Sakaryaspor 34 60
4. Bodrumspor 34 57
5. Ahlatçı Çorum FK 34 56
6. Kocaelispor 34 55
7. Boluspor 34 53
8. Gençlerbirliği 34 51
9. Bandırmaspor 34 50
10. Erzurumspor 34 44
11. Ümraniye 34 43
12. Manisa FK 34 40
13. Keçiörengücü 34 40
14. Adanaspor 34 39
15. Şanlıurfaspor 34 38
16. Tuzlaspor 34 38
17. Altay 34 10
18. Giresunspor 34 7
Takımlar O P
1. M.City 38 91
2. Arsenal 38 89
3. Liverpool 38 82
4. Aston Villa 38 68
5. Tottenham 38 66
6. Chelsea 38 63
7. Newcastle 38 60
8. M. United 38 60
9. West Ham United 38 52
10. Crystal Palace 38 49
11. Brighton 38 48
12. Bournemouth 38 48
13. Fulham 38 47
14. Wolves 38 46
15. Everton 38 40
16. Brentford 38 39
17. Nottingham Forest 38 32
18. Luton Town 38 26
19. Burnley 38 24
20. Sheffield United 38 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 95
2. Barcelona 38 85
3. Girona 38 81
4. Atletico Madrid 38 76
5. Athletic Bilbao 38 68
6. Real Sociedad 38 60
7. Real Betis 38 57
8. Villarreal 38 53
9. Valencia 38 49
10. Deportivo Alaves 38 46
11. Osasuna 38 45
12. Getafe 38 43
13. Celta Vigo 38 41
14. Sevilla 38 41
15. Mallorca 38 40
16. Las Palmas 38 40
17. Rayo Vallecano 38 38
18. Cadiz 38 33
19. Almeria 38 21
20. Granada 38 21