Samsun’da kivi yetiştiriciliği her geçen yıl büyürken, kent Türkiye’nin en önemli üretim merkezlerinden biri haline geldi. 2025 yılında yaklaşık 14 bin ton üretim gerçekleştiren Samsun, Türkiye kivi üretiminin yaklaşık beşte birini karşıladı. Çarşamba Ovası ise tek başına il üretiminin yüzde 95’inden fazlasını üstlenerek sektörün lokomotifi oldu.
Karadeniz’in iklim ve toprak özelliklerinin sağladığı avantajları değerlendiren Samsunlu üreticiler, kivi yetiştiriciliğinde üretim alanlarını genişletmeye devam ediyor. Özellikle Çarşamba Ovası’nda yoğunlaşan üretim, Samsun’u Türkiye kivi sektörünün önde gelen merkezlerinden biri konumuna taşıyor.
2025 yılı üretim verilerine göre Türkiye genelinde yaklaşık 44 bin dekar alanda 71 bin ton kivi üretimi gerçekleştirildi. Samsun ise 5 bin 877 dekar üretim alanından elde edilen yaklaşık 14 bin tonluk rekolteyle ülke üretiminin yaklaşık yüzde 20'sini karşıladı. Bu rakamlarla Samsun, üretim miktarında Türkiye ikincisi, üretim alanında ise üçüncü sırada yer aldı.
Kivi Bahçeleri Altı Yılda İki Katından Fazla Büyüdü
Samsun’da kivi yetiştiriciliğinin gelişimi üretim alanlarındaki artışla da dikkat çekiyor. 2020 yılında 2 bin 772 dekar olan kivi üretim alanı, 2026 yılında 6 bin 71 dekara ulaştı. Böylece altı yıllık süreçte üretim alanlarında yüzde 120'nin üzerinde artış kaydedildi.
2026 yılı itibarıyla toplam üretim alanlarının 4 bin 670 dekarını meyve veren, 1 bin 401 dekarını ise henüz verime yatmamış genç bahçeler oluşturuyor. Bu yıl 194 dekar alanda daha yeni kivi bahçesi kurulması, önümüzdeki yıllarda üretim kapasitesinin artacağına işaret ediyor.
Çarşamba Ovası Kivi Üretiminin Merkezi
Samsun’da kivi yetiştiriciliği Çarşamba başta olmak üzere Ondokuzmayıs, Bafra, Atakum, Salıpazarı ve Terme ilçelerinde gerçekleştiriliyor. Ancak üretimin büyük bölümü Çarşamba Ovası’nda yoğunlaşıyor.
Yaklaşık 5 bin 500 dekarlık üretim alanı ve 13 bin 710 tonluk üretim miktarıyla Çarşamba, Samsun kivi üretiminin yaklaşık yüzde 96’sını karşılıyor. İlçenin Boyacılı, Eğrikum, Hacılıçay, Kurtahmetli ve Muşçalı mahalleleri ise kivi yetiştiriciliğinin öne çıktığı yerleşimlerin başında geliyor.
Çarşamba’da 2025 yılında gerçekleştirilen kivi hasat etkinlikleri ve üreticilerin elde ettiği rekolte de ilçenin sektördeki ağırlığını ortaya koydu. Bölgedeki üreticiler, doğru bahçe bakımı, sulama ve gübreleme uygulamalarıyla verim ve kaliteyi artırmayı hedefliyor.
Kivide Bakteriyel Kanser Hastalığına Karşı Önemli Başarı
Samsun’un kivi üretimindeki yükselişinde bitki sağlığına yönelik çalışmalar da önemli rol oynuyor. İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından 2020 yılından itibaren yürütülen survey, numune alma ve ari alan çalışmaları kapsamında özellikle Çarşamba’daki kivi bahçeleri düzenli olarak kontrol edildi.
Kivide ciddi verim kayıplarına yol açabilen bakteriyel kanser hastalığına (Pseudomonas syringae pv. actinidiae) yönelik alınan numuneler, Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü laboratuvarında analiz edildi.
Saha incelemeleri ve laboratuvar sonuçları doğrultusunda Çarşamba ilçesi, 2025 yılından itibaren Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından kivide bakteriyel kanser hastalığı etmeni yönünden ari alan olarak ilan edildi. Bu gelişme, bölgedeki üretimin sürdürülebilirliği ve kivi yetiştiriciliğinin geleceği açısından önemli bir kazanım olarak değerlendiriliyor.
Yeni Bahçelerle Üretim Kapasitesinin Artması Bekleniyor
Üretim alanlarındaki genişleme, henüz meyve vermeyen genç bahçelerin önümüzdeki yıllarda verime yatacak olması ve hastalıkla mücadelede elde edilen başarı, Samsun’un kivi sektöründeki konumunu daha da güçlendiriyor.
Özellikle Çarşamba Ovası'nda yoğunlaşan üretimin, diğer ilçelerdeki yeni bahçe yatırımlarıyla birlikte daha geniş bir alana yayılması bekleniyor. Üreticilerin artan ilgisiyle Samsun, hem üretim miktarı hem de yetiştiricilik potansiyeli bakımından Türkiye'nin kivi üretiminde söz sahibi illeri arasındaki yerini koruyor.